content

Rotterdamsch Studenten Corps (RSC)

De oudste van de zeven door de Erasmus Universiteit erkende studentenverenigingen in Rotterdam. Het RSC werd op 11 oktober 1913 opgericht. In 1970 was het RSC de laatste studentenvereniging die de ontgroening afschafte.

Sociëteit Hermes

Van oudsher was het gebruikelijk dat studenten in het academisch onderwijs zich aansloten bij een studentenvereniging. Een maand nadat op 8 november 1913 de Nederlandsche Handels-Hoogeschool werd gesticht – voorganger van de Erasmus Universiteit – werd op 11 december 1913 het Rotterdamsche Studenten Corps (RSC) opgericht. Sociëteit Hermes aan de Eendrachtsweg werd het onderkomen dat tot 1969 in gebruik bleef. Op 4 juli 1969 werd aan de Willem Ruyslaan in Kralingen het nieuwe gebouw Hermes – een ontwerp van het architectenbureau Van den Broek en Bakema – officieel geopend door prins Bernhard. Het symbool van de sociëteit, de Walhallahoorn, werd door hem aan de kroonluchter gehangen. In 1977 zou de studentendiscotheek Bikini, gehuisvest in Hermes, zijn vergunning verliezen vanwege de vele klachten van buurtbewoners over de herrie.

Oorlog

In 1941 werd het RSC door de Duitse bezetter verboden. Dit verbod en het feit dat joden geen lid mochten worden van het RSC deed het Corps besluiten zichzelf op te heffen. Sociëteit Hermes werd door de Sicherheitsdienst verzegeld. Later trok de Nationale Jeugdstorm in het gebouw. Studeren werd steeds moeilijker, zeker toen in 1943 een loyaliteitsverklaring getekend moest worden, waarin de leden verklaarden zich afzijdig te zullen houden van alle acties tegen de Duitsers. Vele studenten weigerden te tekenen. Voor hen betekende dat een studiestop.

Ontgroening

Om officieel toe te kunnen treden tot een studentencorps moest een student een ontgroening ondergaan. Dit waren veelal ‘lichamelijke’ ontgroeningen, zoals het kaalscheren van het hoofd en het dragen van bijzondere kledij. Alleen in september 1940 merkte de Rotterdamse inwoner niets van de ontgroening, omdat de senaat vanwege de oorlogsomstandigheden besloten had alle uiterlijke kentekenen van het ontgroenen af te schaffen. De jaren ’60 van de vorige eeuw zorgden voor een drastische omslag in het verenigingsleven. In 1962 leidden enkele excessen bij de Rotterdamse studentenverenigingen tot de opstelling van regels door de senaat, waaraan de studentenorganisaties zich dienden te houden op straffe van intrekking van erkenning. Bij het RSC liep het uit de hand. Al op de eerste avond van de ontgroening zouden een of meerdere eerstejaarsstudenten gedwongen zijn zich te ontkleden. Daarop volgde met onmiddellijke ingang een schorsing van de groentijd van vier dagen. In 1969 schaften alle studentenverenigingen hun groentijd af behalve RSC. Dat volgde pas in 1970. Niet langer wilde men dat de nadruk lag op de traditionele beproevingen, op regelmatig en nachtelijk sociëteitsbezoek, drankgebruik en stemverheffing, maar meer op een gedrag dat paste bij jonge, intellectuele volwassenen.

Fikkie

Op 16 november 1963 werd het beeldje ‘Rotterdamse Fikkie’ onthuld in het Hermesplantsoen – hoek Eendrachtsweg. Het was vervaardigd door Joekie Simak en werd door het RSC vanwege zijn 10de lustrum – 50-jarig bestaan – aan de gemeente geschonken. Fikkie was een typische vertegenwoordiger van het vuilnisbakkenras en stond volgens het corps symbool voor ‘vijftig jaar de beest uithangen’. In de tijd van de provobeweging werd het beeldje het middelpunt van een aantal relletjes. Op 9 juli 1999 adopteerde het RSC het beeldje ter gelegenheid van zijn 85-jarig bestaan.

Goede doelen

RSC zette zich ook regelmatig in voor goede doelen. Nagenoeg vanaf het begin organiseerden de eerstejaarsstudenten een jaarlijkse Sint-Nicolaascollecte. De opbrengst kwam geheel ten goede aan het ‘misdeelde’ kind. Dit gold ook voor toneelstukken die tijdens de lustra werden opgevoerd. Zo kwam de opbrengst in 1953 (watersnoodramp) volledig ten bate van het Nationaal Rampenfonds. En op 1 juli 1969 bood het Schouwburgplein plaats aan bejaarde inwoners van Rotterdam die met het RSC mee mochten feestvieren. De middag begon met een sigarenrookwedstrijd gevolgd door een variétéprogramma uit de oude doos.