content

Katendrecht

Oorspronkelijk een dorp aan de zuidoever van de Maas, sinds de aanleg van de Rijnhaven en Maashaven rond 1900 een smal schiereiland met een woonwijk. In 1874 werd het onderdeel van Charlois en in 1895 van Rotterdam. Katendrecht, ook wel De Kaap genoemd, was lange tijd bekend door zijn rosse buurt.

De naam Katendrecht

De naam Katendrecht of Kattendrecht zou, volgens sommigen, zijn afgeleid van de Katten (Catten). Dit was een Duitse volksstam die rond het jaar nul in dit gebied zou hebben gewoond. Anderen brengen de naam in verband met het Zeeuwse geslacht Cats, dat op Katendrecht veel bezittingen zou hebben gehad. Derden associëren Katendrecht met het woord caten (koten, eenvoudig of klein huis), drecht betekent veer of waterloop.

Het ontstaan

In 1199 is voor het eerst sprake van een ambacht Katendrecht, dat behoorde aan de heer van Putten. Naar aanleiding van dijkdoorbraken in 1373 en 1374 waarbij heel Katendrecht overstroomde, gaf hertog Aelbrecht van Beieren in 1375 de opdracht om het land opnieuw te bedijken. Jacob van Gaesbeek, heer van Putten, verleende in 1410 een vergunning om een nieuw zomerland in Katendrecht te bedijken. Dit land wordt later vermeld als Jacob Potsland of Oud-Katendrecht. Het gedeelte dat na de doorbraak van 1463 opnieuw van dijken is voorzien, wordt aangeduid als Meester Arend van der Woudensland of Nieuw Katendrecht. De bedijkers kregen de ambachtsheerlijkheid in 1410 te leen.

Deel van Rotterdam

Het dorp Katendrecht vormde van 1811 tot 1816 met Charlois één gemeente. Daarna was het een tijdlang zelfstandig, om vervolgens in 1874 weer verenigd te worden met Charlois. Beide gemeenten werden tenslotte in 1895 een deel van Rotterdam. Tot dat moment was Katendrecht een welvarend dorp dat werd omgeven door vruchtbare polders. De Rotterdamse elite had in het dorp haar buitenverblijven voor de zomermaanden. Maar de Rotterdamse haven bleef groeien en had steeds meer ruimte nodig. Ir. G.J. de Jongh, de toenmalige directeur van Gemeentewerken, ontwikkelde daarom plannen voor de aanleg van ruime bassinhavens ten koste van het dorp Katendrecht.

Komst van havens

In 1894 werd de Rijnhaven gegraven. Hier vestigden zich scheepvaart- en veembedrijven. Het graven van de Maashaven in 1895 en 1905 was de volgende stap. Deze stap had als gevolg dat het grootste gedeelte van het oude dorp Katendrecht van de aardbodem verdween; de agrarische bedrijven werden opgedoekt, ongeveer zevenhonderd huizen, enkele buitenplaatsen en een kerk werden gesloopt. Ongeveer vijfendertighonderd mensen moesten Katendrecht verlaten. Wat resteerde van het dorp aan de rivier was een schiereiland tussen de Rijn- en de Maashaven, dat de huidige wijk Katendrecht vormt en in de volksmond bekend staat als De Kaap. Katendrecht stond lange tijd bekend als het Chinatown van Rotterdam en kreeg later faam als rosse buurt. Sinds begin van het nieuwe millenium investeert de gemeente in een beter woon- en werkklimaat op Katendrecht. De wijk wordt rond 2010 met een nieuwe brug verbonden aan de Wilhelminapier. Met de toekomstige brug is er een rechtstreeks voet- en fietsverbinding tussen het plein en de pier waar Hotel New York staat.

Bronnen

Het Stadsarchief Rotterdam heeft een uitgebreide collectie archieven van Katendrecht (zie daarvoor het archievenoverzicht hieronder). Ook heeft het Stadsarchief Rotterdam prenten, tekeningen, foto’s, boeken, tijdschriften en kranten van en over Katendrecht. Het beeldmateriaal is toegankelijk via afbeeldingen,beeld en geluid en een kaartsysteem op de studiezaal. Boeken en tijdschriftartikelen kunt u vinden in de digitale bibliotheek (publicaties vanaf 1994) of in de kaartcatalogus op de studiezaal (publicaties tot 1994). Krantenartikelen vanaf 1993 kunt u terugvinden in de digitale krantenklapper; krantenartikelen van 1947 tot 1993 in de kaartcatalogus op de studiezaal.

Archievenoverzicht

Nummer

Toevoeging

Periode

Naam

Omvang (m 1)

1098 1869 - 1977 Maatschappij tot Nut van het Algemeen, afd. Charlois, Katendrecht 0,26
13 01 1798 - 1901 Polder Katendrecht 1,02
654 1871 - 1980 Hervormde Gemeente Rotterdam-Zuid 4,94
825 1974 - 1991 Projectgroep Stadsvernieuwing Katendrecht 1,06
10 1676 - 1873 Ambacht en Gemeente Katendrecht 9,8
820 1988 - 1991 Projectgroep Stadsvernieuwing District Zuid 0,39
638 1861 - 1979 Gereformeerde Kerk Rotterdam-Zuid (Katendrecht) 12,57
18 1585 - 1811 Notarissen te Rotterdam en daarin opgegane gemeenten (ONA) 542,54
896 (1937) 1968 -2000 Katendrechtse Bewoners Organisatie (KBO) (Rotterdam) 12,57
1424 1878 - 1999 Parochie H. Margaretha Maria Alacoque 0,72

Stamboomonderzoek De volgende gegevens van Katendrecht kunt u via Zoeken op personen raadplegen:

Bron

Periode

Opmerkingen

Trouw gaarder 1784-1805 Bevat gedeeltelijk dezelfde informatie als Ambachtstrouw. U kunt om die reden huwelijken tweemaal aantreffen in 'Zoeken op personen'
Ambachtstrouw 1795-1811 Bevat gedeeltelijk dezelfde informatie als Trouw gaarder. U kunt om die reden huwelijken tweemaal aantreffen in 'Zoeken op personen'
Begraven gaarder 1715-1720; 1784-1811

Zie verder de archiefwegwijzer Burgerlijke Stand

Notariële akten Zie de archiefwegwijzer Notariële Akten

Bouwtekeningen Bouwtekeningen tot 1874 zijn niet aanwezig. Na 1874 was Katendrecht onderdeel van Charlois. Het archief van Charlois is bij het Stadsarchief te raadplegen voor bouwtekeningen tot 1895. Daarna werden Charlois en Katendrecht opgenomen in Rotterdam. Bouwtekeningen vanaf het jaar 1895 vindt u in de Rotterdamse bouwdossiers bij het Stadsarchief. Zie verder de archiefwegwijzer Bouwtekeningen