content

De Hef

Populaire benaming van de spoorbrug over de Koningshaven tussen het Noordereiland en Feijenoord. heet officieel de Koningshavenbrug. In 1927 in gebruik genomen en in 1993 overbodig geworden door de nieuwe Willemsspoortunnel. Hij dankt zijn populaire naam aan het feit dat het middelste deel kan worden opgetild om het scheepvaartverkeer door te laten.

Vier bruggen

De Hef was de spoorbrug over de Koningshaven tussen het Noordereiland en Feijenoord. De ernaast gelegen Koninginnebrug was voor het gewone verkeer. De verbinding over de Nieuwe Maas tussen het Noordereiland en de stad op de noordoever werd gevormd door een spoorbrug met de ernaast gelegen Willemsbrug. Het was vooral ‘de Hef’ die in de jaren twintig en dertig een inspiratiebron vormde voor schrijvers, filmers en fotografen, zoals Paul Schuitema, Joris Ivens (1928: De Brug) en Andor von Barsy.

Verouderd

Omstreeks 1918 was dit hele bruggensysteem over de Nieuwe Maas en de Koningshaven nagenoeg verouderd. Alleen de spoorbrug over de Nieuwe Maas was nog op haar taak berekend. De draaibruggen moesten met mankracht open- en dichtgedraaid worden hetgeen veel tijd kostte. De Willemsbrug was bovendien te laag voor het scheepvaartverkeer dat daardoor noodgedwongen uitweek naar de Koningshaven.

’Brug der Zuchten’

Het gevolg was dat de Koninginnebrug steeds langer openstond en het tramverkeer ontregelde. Ze kreeg dan ook de bijnaam ‘Brug der Zuchten’. De spoorbrug over de Koningshaven was eveneens te laag en bovendien te smal. Door de te geringe doorvaartwijdte konden bedrijven geen opdrachten aannemen voor dokken, grote schepen enzovoort.

Geramd

Toen de Koningshavenbrug in 1918 ook nog geramd werd door een stoomschip moest er iets gebeuren. De ingediende plannen bleken echter veel te duur zodat de gemeente Rotterdam in 1924 een internationale prijsvraag uitschreef. Er kwamen 22 inzendingen binnen. De prijsvraag werd gewonnen door ir. A.H. Rood die een ontwerp voor een basculebrug had ingestuurd maar het ontwerp van een hefbrug van ir. J. Emmen werd aangekocht.

Brugwerken

Ontwerper van de nieuwe brug werd echter Pieter Joosting (1867-1942), hoofd van de afdeling Bruggenbouw van de Nederlandse Spoorwegen. Hij ontwierp als nieuwe spoorverbinding over de Koningshaven een hefbrug met tussen twee heftorens een beweegbaar brugdeel dat opgetrokken kon worden. In maart 1925 werden de werkzaamheden voor de hefbrug gestart. Tegelijkertijd werd de Willemsbrug verhoogd en een aanvang gemaakt met de bouw van een nieuwe Koninginnebrug.

Grootste, hoogste, laatste

Op 31 oktober 1927 kwam de Hefbrug in gebruik. Ze was op dat moment de grootste in zijn soort in Nederland met 70 meter hoge torens. De lichtreclame over de hefbrug met de letters BLUE BAND werd in 1928 in gebruik genomen. In 1933 vestigde Lou Vlasblom een nieuw wereldrecord ‘hoog-duiken’ met een gewaagde duik vanaf de noordelijke heftoren. De laatste brugwachter van ‘de Hef’ was Arie van der Weerd.

Rijksmonument

Met de ingebruikneming van de Willemsspoortunnel op 15 september 1993 werd de Hefbrug overbodig. Ze stond op de nominatie om gesloopt te worden en daarmee uit het stadsbeeld te verdwijnen. Maar op 16 december 1993 koos de gemeenteraad voor behoud van de hefbrug waardoor ze als industrieel monument bewaard bleef. Inmiddels staat ‘de Hef’ op de rijksmonumentenlijst.