content

Bioscopen in Rotterdam

De eerste bioscopen waren reizend en deden veelal de kermissen aan. Rotterdam had de primeur van de eerste vaste bioscoop. Vaste bioscopen werden pas omstreeks 1908 een succes, in Rotterdam alleen al werden er 18 stuks geopend tussen 1910 en 1914.

Casino Variété

In 1898 werd in Rotterdam Casino Variété aan de Coolsingel geopend. Het was nog de tijd van de zwijgende of de stille (stomme) film. Films werden afgewisseld met variétéartiesten, wat de naam verklaard. Het bewegende beeld was nog maar kort in Nederland geïntroduceerd en bestond uit een bonte verzameling van korte films, voornamelijk lachfilms en melodrama’s. Deze werden begeleid door muzikanten.

Vaste bioscoop

De eerste bioscopen waren reizend en deden veelal de kermissen aan. Rotterdam had de primeur van de eerste vaste bioscoop; Tivoli die in 1903 eveneens aan de Coolsingel verrees. Vaste bioscopen werden pas omstreeks 1908 een succes, maar een echte hausse ontstond tussen 1910 en 1914 toen er een record aantal bioscopen verscheen. In Rotterdam alleen al waren dat er 18, die overigens niet allemaal een even lang leven waren beschoren. De meeste bioscopen verrezen in deze periode aan de Hoogstraat, de Coolsingel/Coolvest en de Binnenweg.

Kruiskade

De Kruiskade kende in de negentiende eeuw een beperkt uitgaansleven. In 1848 werd de muziekhal Concordia ingewijd, een gebouw van de Rotterdamse architect J.F. Metzelaar. De muziekhal werd multifunctioneel gebruikt. Niet alleen vonden er muziekuitvoeringen plaats, maar ook toneelvoorstellingen, wedstrijden van de handboogschutterij en vergaderingen van allerlei sociëteiten en verenigingen. In 1857 kwam er aan de Kruiskade nog de Nieuwe Schouwburg.

Luxor

De eerste bioscoop aan de Kruiskade, het Luxor, verrees in 1917 naast hotel Allard. De straat kwam pas echt tot leven vanaf 1927 toen ze werd geasfalteerd ter verbetering van de doorstroming van de verkeersdrukte. Hotel Central werd geopend op de plaats van hotel Allard en het geheel vernieuwde Luxor, ook Luxor-palast genoemd, verrees. Luxor zou in 1985 zijn deuren sluiten.

Soesman

De bioscopen aan de Kruiskade kwamen dus pas na 1917 in opmars. De tweede bioscoop die daar opende was het Soesman Theater in 1922, dat in datzelfde jaar om onbekende reden al weer werd gesloten. Het was een ontwerp van architect L.C. van der Vlugt, de architect van de Van Nellefabriek en het Feijenoordstadion. Eigenaar was Ph. Soesman, ondernemer in ‘publieke vermakelijkheden’. Soesman was een bekende vooroorlogse Joodse theaterfamilie in Rotterdam. Zo was Samuel Soesman de directeur van Casino Variété.

Scala en Cinerama

Het Soesman Theater werd in 1923 voortgezet als Scala-Theater. In 1936 dreigde opheffing voor Scala en werd openbaar geveild. Op het laatste nippertje besloot de directie toch de exploitatie voort te zetten. Scala werd in 1940 verwoest tijdens het bombardement en na de oorlog herbouwd aan de Westblaak. Het werd in 1957 geopend en sloot al een jaar later. Het Scala-theater werd omgebouwd tot Cinerama, voor de vertoning van de zogeheten Cineramafilms, een systeem dat vanaf 1952 werd gebruikt. Naoorlogse bioscopen aan de Kruiskade waren Thalia, die in 1955 opende, en Corso uit 1961. Beide sloten in 1997 hun deuren.